0

Tijd

Geplaatst op 5 januari, 2010 in Blog Spacemakers.nl, Perskamer met de tags , , door Alcuin

Tijd

de tijd tikt

de uren van de klok

tikt de ruiten

van je rok

roept de kippen

op de stok…

De eerste weblog van dit jaar staat natuurlijk in het teken van de tijd.

De vroeg-griekse filosofen zochten naar de oerbeginselen van het bestaan: De Archai, de oergrond van alles, het wezen der dingen. Zij probeerden met het mythologische begrippenmateriaal, waarvan zij de erfgenamen waren, te komen tot het abstractere wereldbeeld, waarop de latere westerse beschaving berust. Dat begint met de zogenaamde Orphici, die van drie principes uitgingen: Zeus, Chronos en Chaos. Daarin is Zeus de (wereld)ruimte, maar ook de natuur in haar algemeenheid. Chronos is het vuur dat de wereldsubstantie verbrandt: de tijd. En Chaos (ook wel Chton) is dan die wereldsubstantie, de materie.

Eerder schreef ik over ruimte en plaats. Gezien het moment sta ik nu even stil bij Chronos, Tijd. En dan natuurlijk Tijd als ‘architectonisch’ thema. Tijd wordt opgebruikt en heeft verandering en vergankelijkheid in zijn kielzog hangen.

In een andere weblog las ik over de verandering rond het Friese religieus erfgoed. Ja, ook hier geldt ‘In de tijd veranderen dingen’. Onroerend goed bouwen we nog steeds voor minimaal de economische periode van 50 jaar. Beter nog is de aanname van een levensduur van 100 jaar. Het leven gaat snel, maar wat doet deze opvatting met architectuur? Hierin past de discussie over solids (zie tijdschrift AWM 30). De structuur is hierbij de drager van de identiteit. De invulling is hierbij flexibel en invulbaar.

Ook planologisch begint de opvatting dat de wereld gemaakt kan worden te veranderen.

Toewijzingsplanologie verandert naar ontwikkelingsplanologie. Hierbij zijn de aanwezige (ruimtelijke) kwaliteiten het uitgangspunt van de planvorming.

Zoetermeer, een voormalige groeistad. Zoetermeer is in 25 jaar ontstaan en vormt een mooie schatkamer voor stedenbouwkundige stromingen en architectonische typologieën.

Een typisch voorbeeld van de maakbaarheid van steden. De gemaakte stad heeft echter ook nadelen. De stad lijdt onder de tijd en het kunnen meebewegen op verandering. Zo is de diversiteit van het gebouwde beperkt. De producten zijn in (te) grote getallen op het standaard gezin afgestemd. Een grijze golf/vergrijzing wordt hier niet door opgevangen. Ook veranderingen in de tijd, zoals het ontstaan van steeds meer een-ouder-gezinnen vindt in de bestaande voorraad geen adequaat antwoord. De producten zijn daarbij te weinig flexibel. Sloop staat daarbij eerder op de agenda dan aanpassingen. Grote delen van de wijken bevinden zich in dezelfde levensfase. Een risico naar de nabije toekomst, maar tegelijk een uitdaging voor ons vakgebied en opdrachtgevers.

De tijd van de groeisteden lijkt voorbij. Het fenomeen krimp doet zijn intreden. De geboortegolf van na de oorlog is ondertussen op de pensioenleeftijd gekomen. Hoe gaat deze groep de komende tijd met zijn huisvesting om? Waar wonen ze? Wat doen ze verder?

Ook de CIAM gedachte van de scheiding van functies lijkt aan erosie onderhevig. De scheiding heeft veel mobiliteit tot gevolg. Overdag ‘lege wijken’ en volle bedrijfsterreinen en ’s avonds andersom. Lange files tijdens de spitstijden zijn hiervan het gevolg. Is dit kwalitatief leven? Efficiënt is het in ieder geval niet.

De digitale wereld maakt het mogelijk om schoner te werken en is steeds meer plaats onafhankelijk. Op basis hiervan zullen in de tijd de werkuren kunnen veranderen. Prestatieafspraken leggen een ander soort verantwoordelijkheid bij de werknemer. Gebouwen die het kwalitatief wonen en werken combineren moeten op deze manier van werken gaan aansluiten. Ontmoetingsplaatsen, goed bereikbaar, zowel publiek als privaat, gaan veel van de kantoorfuncties vervangen en faciliteren het nieuwe werken. Door hun randvoorwaarden zijn deze functie vaak in stedelijke gebieden gesitueerd. De tijd van de grote kolossale bedrijfsvoering gaat door deze manier van werken veranderen. Het nieuwe werken gebeurt in mijn visie in netwerkstructuren. Deze structuren maken het mogelijk om kwalitatieve gelegenheidscombinaties te maken (zie Kei-publicatie N14 Vernieuwen tussen chaos en orde).

Als ik de blog teruglees realiseer ik mij weer de verstrengeling tussen maatschappelijke en culturele ontwikkelingen en Architectuur.

Laat een reactie achter