HERINNERING & the TAILOR

Geplaatst op 4th May, 2020 in Perskamer door Alcuin

“Ze komen alleen maar halen… gebruiken, ze voegen niets toe”. Boosheid en diepe verontwaardiging klinkt door in haar stem.

De ‘tailor’ woont vlak bij de ingang van de Bostan (markt-tuin) in Kuzguncuk. De Bostan is langzaam veranderd in een collectieve volkstuin en sluit hiermee beter op de veranderende leefomgeving van de bewoners. De boosheid gaat over de inwoners van ‘de andere kant’ die in de weekenden massaal oversteken en de openbare tuinen overspoelen. Haar verontwaardiging gaat over dat ze niet aansluiten op de community en zorgen voor een snel groeiende structuur van koffietentjes, winkeltjes, sap-barretjes, commerciële startups … en nu een nieuwe sfeer in de wijk beginnen te typeren.

Met het bezoek aan de tailor ronden we onze dag in Üsküdar af. In de ochtend waren we op bezoek bij de provincie en hoorden over de ambities en de plannen. Daarna liepen we vanuit Kurucesme naar beneden naar het opkomende deel vlak bij de Bosporus. De hoog tegen de heuvel gelegen ‘gecekondu’ (sloppen) hebben een schitterend uitzicht op de Bosporus. De huizen zijn van migranten, die hun huizen vaak zelf bouwden en steeds weer konden uitbreiden door het gebrek aan regelgeving. Het gebied staat onder heftige druk van stadsvernieuwingsoperaties. Het gesprek leert ons over het veranderende informele karakter van het harmonieus samenwonen en hoe de oude migranten nu weggedrukt worden door stadsvernieuwingsprojecten. 

Het beeld dat de tailor schetst is het klassieke beeld van gentrificatie; de verdringende kracht, die oorspronkelijke bewoners eruit drukt en zo plek biedt aan duurder, groter en meer… om na verloop van (soms lange) tijd weer terug te keren naar waar het begon. De tailor verhaalt over waar het voor haar mee begon; de vernieuwing van de straat. Daarmee vallen er charmante rauwe randjes weg en ontstaat de uitnodiging voor anderen om te proeven van de unieke en gemoedelijke sfeer. Dat dit mechanisme zichzelf te niet doet hoort bij de karakteristiek. In de studio van de tailor is de woon- en werkruimte gecombineerd. Ons reisgezelschap vult de kleine ruimte… er zijn niet genoeg stoelen. In haar interieur vind ik herkenning. 

Bij het leeghalen van het ouderlijk huis nam ik uit de ladenkast vol met naaigerei een paar van de houten klosjes mee, waarop in verschillende kleuren nog het garen. Opeens zie ik mijzelf weer zitten aan de andere kant van de tafel. Tegenover mijn moeder die druk in de weer is met haar naaimachine. Het breken van de draad, het opnieuw opspannen, het er uithalen van de spelden… het snorren van de machine.