Herinnering…

Geplaatst op 5 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

Herinnering aan een zeilavontuur.

De lunchroom keek uit over de Schiehaven. Terwijl ik wacht op mijn afspraak brengen de zware basaltkeien van de kadewand mij terug naar een zeilavontuur van weleer.

Mijn broertje had het geregeld. We zouden een stalen schip buitengaands brengen en omzeilen naar een van de eilanden. Er staat een flinke zuidwester. Het schip ligt op ons te wachten aan een kade met basaltkeien. Hierop ontstond de associatie. 

De schipper blijkt een nog jonge gast. Naast mijn broertje en mij is er nog één andere opstapper. Vier man voor zo’n schip…

Als we van wal steken en de zeilen hebben gehesen is de belangrijkste rol weggelegd voor de schipper in het op koers houden van het schip. Geen eenvoudige opgave op deze woelige baren. Bij het Marsdiep hebben we stroom en wind mee… het schip rolt en glijdt…

Het verschijnen van mijn afspraak doet mij terugkomen in de ruimte. 

Whauw, hoelang geleden is dit geweest?

Tekenen op Reis 2019

Geplaatst op 24 januari, 2020 in Perskamer door Alcuin

De studievereniging AnArchi van de TU/e organiseert jaarlijks met hun tekendocent een schetsexcursie. Het bestuur van de vereniging onderkende destijds en onderkend het belang van handschetsen. Het handschetsen is een belangrijke vaardigheid, die in het curriculum van de opleiding niet mag ontbreken. De handschets ligt het dichtst bij de plek waar het idee ontstaat. In dit belang vonden we elkaar en kregen contact. Ik maakte een oriënterend bezoek aan de excursie destijds in Luik en ging mee als begeleider naar Gent (2014), Brussel (2016) en Antwerpen (2018).

Teken op Reis 2019 gaat naar Duitsland. Niet ver over de grens ligt het Ruhrgebied met de steden Duisburg en Essen en hun oude steenkool- en ijzerfabrieken. Een gebied met een rijke historie. De oude industrie is verloren gegaan, maar veel van de artefacten zijn nog aanwezig. Een mooie bron om te tekenen; overweldigende volumes, horizontale, verticale, cylinders en orthogonale. In de analyse van de verschillende vormen kan het voormalige proces gereconstrueerd worden. Door landschapsontwerp toe te voegen aan de industriële complexen ontstaat een rijk contrast tussen bedacht en gegroeid, rationeel en organisch, mannelijk en vrouwelijk.

Palazzo

Geplaatst op 13th december, 2016 in Perskamer, Portfolio door Alcuin

Vol enthousiasme werd de droom verteld.

Zou deze droom waar gemaakt kunnen worden?
Getransformeerd tot een sluitend verhaal met een begin, een eind en kloppende rekensommen? De eerste stap in dit proces is luisteren naar de droom, meereizen en kijken op locatie. De energie en het enthousiasme zijn aanstekelijk.

Voorafgaande aan het bezoek kijken we in het nabij gelegen vestingstadje bij verbouwplannen. Een oud, monumentaal, binnenstedelijke palazzo wordt getransformeerd voor het nieuwe fotomuseum en de bibliotheek. De palazzo heeft een bepaalde architecturale ambitie en diende vroeger waarschijnlijk als hoofdkwartier van een bepaalde familie of een instelling.

Net als bij de grachtenpanden in Amsterdam kan de opzet van het gebouw gelezen worden.
Historisch gezien was de begane grond de ruimte voor handel en kantoren, open voor bedienden, handelaren, klanten en het publiek, terwijl de piano nobile (representatieve verdieping) samen met de daarboven gelegen verdiepingen privé gehouden werd voor de familie en schoner en veiliger was dan de begane grond. Er waren of zijn vaak gescheiden, soms externe, trappen naar de bovenste zolderkamers bestemd voor gebruik door het personeel.

Na dit historische voorbeeld rijden we richting Bormida waar de droom gedroomd werd. Het beeld roept dat van palazzo op, maar in het pand lijkt het of er vreemde keuzes gemaakt zijn.

Wat maakt dat hier zo’n palazzo gebouwd is?
De omgeving is prachtig, het bijbehorende gehuchtje klein.
Het winterseizoen zal hier niet echt een optie zijn.

Volgens de overlevering overnachtte Napoleon (1761-1821) in de eerder bezochte palazzo. Volgens de inscriptie betreft het hier ook een pand uit 1883. Dus dat is dan slechts zo’n halve eeuw verder, maar hoe zat het in die tijd dan met de eerder genoemde architectonische ambities van een palazzo?
In het lezen van de typologie gaat het mis. De gevel heeft geen echte plastiek, slechts een geschilderde. Raamopeningen vertellen niet het zuivere verhaal van de daar achterliggende ruimten. Hoewel de begane grond laag is, is de dynamiek van handel hier moeilijk voor te stellen. Na een bezoek aan de onderliggende gewelven, half ingegraven in de berg is het zelfs aannemelijk dat deze ouder zijn en de uiteindelijke structuur van het pand bepaald hebben.

Deze structuur is alles bepalend in het uitwerken van de droom. Ook de trap heeft niet de zeggingskracht van die van het historische palazzo. Een centraal trappenhuis verbindt zonder hiërarchie de verschillende verdiepingen. Een in het volume opgenomen kapel werkt met zijn eigenzinnige typologie verstorend in de hoofdopzet van het gebouw.

De structuur zal in hele grote mate veranderd moeten worden om het beoogde doel te kunnen dienen. Dit gaat een moeilijke business-case opleveren; op deze plek, met deze bereikbaarheid, met deze structuur van het gebouw,  een doelgroep en tegen de geraamde kosten kan de droom maar beter een droom blijven.

295_Palazzo | #droom, #ArchitectuurNomaden, #typologie

Basement

Geplaatst op 29 november, 2016 in Perskamer, Portfolio door Alcuin

In de basis was het huis een zomerhuis van een rijke familie uit Genua. De hogere ligging, net tegen de uitlopers van het gebergte van Piemonte maakte het verblijf in de zomer aangenaam. Met de verbeteringen in de infrastructuur is Genua tegenwoordig nog maar zo’n 25 minuten rijden. Sinds kort wordt er vanaf Schiphol ook gevlogen op de kleine luchthaven.

Deze nieuwe bereikbaarheid maakt het interessant om de gebruiksperiode van het zomerhuis op te rekken. Het originele huis is destijds verbouwd met als doelgroep gezinnen met kinderen, die samen op vakantie gaan. Met zijn twintig slaapplaatsen is het huis mogelijk ook interessant voor ander gebruik.
De locatie heeft een prettige balans tussen afgelegen, verstild buitengebied en de leuke klein- stedelijke dynamiek van Cairo Montenotte. In het voor- en najaar is een aanvullend gebruik van het gebouw goed voor te stellen. Met een team op pad voor intensieve werksessies, strategie of beleidsplannen maken, maar ook meer persoonlijke trajecten begeleid door goede trainers of coaches. De potentie van de plek wordt onderkend en herkend.

In een eerste vervolgstap is nu het basement aangepast en veranderd van een opslagruimte tot een meer werkgerelateerde ontmoetings- en presentatieruimte.

Voor het huis kijk op: Il Pavone Reale (The Royal Peacock)

#presentatieruimte #vakantiehuis #familiehuis #Italie

SCHATBEWAKERS

Geplaatst op 19 april, 2016 in Artikelen, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Vuurtorenschool 27.03 | 30.06.2012 De polder voorbij – Zoetermeer 50 jaar groeistad.

Met de expositie werd het zaadje van de Schatbewakers geplant. Na het bezoek aan de expositie ontstond bij mij de vraag: “Is dit nu de jubileumtentoonstelling onze nieuwe stad en haar ontstaan geschiedenis waardig?”. Ik miste de verhalen, de laag onder de primaire registratie van de inhoud. Ik ervaar slechts een reproductie van materiaal dat formeel gearchiveerd moet worden en de foto’s die destijds in de folders en het wervingsmateriaal gebruikt zijn. Bekend materiaal dus. Er moet toch meer materiaal zijn dan dit steeds opnieuw hergebruikte materiaal. Ik veronderstel dat de ontstaansgeschiedenis meer rijkdom in zich bergt; in beeld, in verhalen over het proces en de context waarin de plannen destijds vorm kregen. Mijn eigen ontwerpproces wordt beïnvloed door allerhande factoren; muziek die ik luister, boeken die ik lees, gedichten, dansvoorstellingen, die ik bezoek, exposities, excursies naar steden, bezoeken aan gebouwen en het bestuderen van werk en oplossingen van vergelijkbare ruimtelijke vraagstukken van andere architecten. Ik zie onze stad als een schat. Een bijna volledig gemaakte stad. Bedacht en vol ontwerpkeuzes. Gemaakt in een proces met context; politiek, economisch, ruimtelijk. Architectuur en stedenbouw zijn disciplines met een sterke inbedding van maatschappelijke en sociale ontwikkelingen. De verschillende decennia zijn bijna volledig te markeren. De toen geldige stedenbouwkundige opvattingen, de architectonische uitwerking zijn terug te vinden in het pallet van de verschillende wijken.

Zo vormde het decor van de krakersrellen (krakersbeweging – tegengaan van woningnood als drijfveer) in Amsterdam in de jaren zeventig de achtergrond bij de planvorming van de wijk Seghwaert. Een aantal van de stedenbouwkundige die aan de stad gewerkt hebben zijn nog aanspreekbaar. Op een gegeven moment zaten we met 8-oud stedenbouwers rond de tafel.
In mijn reactie vind ik Willem Hermans als medestander. Hij werkte midden zeventiger jaren als jonge stedenbouwkundige bij de gemeente Zoetermeer en woont sinds die tijd in Zoetermeer en heeft de ontwikkelingen gevolgd. Natuurlijk zou ik haast zeggen. Naast zijn bureauwerkzaamheden is Willem, altijd in het onderwijs werkzaam geweest. Bij mijn eerste project tijdens de studie op de Academie van Bouwkunst was Willem mijn docent.

De verhalen rond de tafel waren er en kwamen tot leven. Dit was materiaal dat de rijkdom zichtbaar maakte. Aansluitend nodigden we de mannen (?) uit het ‘persoonlijke’ materiaal, dat verzameld werd in het ontwerpproces, de krantenartikelen, de verkennende schetsen en ander materiaal dat in persoonlijke archieven terecht komt nog even niet weg te gooien. Dit omdat de zij allemaal in een fase zitten rond het beëindigen van hun carrière/werkzaam leven. Opruimen en loslaten is een activiteit, die daar vervolgens vaak op volgt.
In het vervolg op het aanraken van de rijkdom maken we de keuze om de gemaakte stad door te koppelen naar de geleefde stad. Het Jaar van de Ruimte 2015 heeft als onderliggende vraag: Wie maakt Nederland? Wij realiseren ons dat de stad niet precies geleefd wordt zoals hij destijds bedacht is. Dat maakt ons nieuwsgierig naar hoe de gemaakte stad nu geleefd wordt.

Het idee ontstaat om in stadsgesprekken de dialoog aan te gaan met de bewoners van onze stad. De afgeleide vraag is immers: Wie maakt de stad?

—–
Winter 2015 – de serie stadsgesprekken is beëindigd. De oogst is opgehaald en er zijn plannen voor de volgende 150 weken Schatbewakers.

280 Eurofill

Geplaatst op 17 juni, 2015 in onderhanden, Perskamer, Portfolio door Alcuin

“Alles wat niet natuurlijk groeit wordt gemaakt”. Een mooie stelling, die veel denkstof oproept.

Van veel dingen die gemaakt worden zijn we ons niet bewust. De vraagstelling van de herstructurering van het bedrijfspand brengt mij in contact met het bedrijfsproces. In het bedrijf worden aerosols gemaakt. In dit geval wordt de term aerosol gebruikt voor de inhoud van een spuitbus.

Na de eerste kennismaking met het proces is de volgende dag onder de douche het spuitbusje Rituals opeens iets anders. De bewustwording dat de ene spuitbus niet de andere spuitbus is, dat er categorieën zijn, moeilijkheidsgraden van het samengebrachte product, hygiëne eisen.

De herstructurering gaat over het veranderen van de kwaliteit van de procesgang. Het proces van het maken van een technische georiënteerde spuitbus wordt veranderd richting een meer farmaceutisch product. Voor de echte farmaceutische product zijn de kwaliteitseisen hoog. Een eerste upgrading naar een hoogwaardiger product heeft al veel voeten in de aarde; nieuwe productielijnen, meer opslag. een hogere doorloop snelheid.De bestaande productieruimte wordt opnieuw ingedeeld, waardoor andere brandcompartimenten ontstaan.

De uitstraling van het kantoor moet aangepast worden om in de beeldvorming aan te sluiten op het nieuwe product. Verbouwen heeft als voordeel dat niet alles vergunningplichtig is. De milieuvergunning kan in de vorm van een actualisatie aangevraagd worden.

De opdrachtgever heeft een eigen verbeelding gemaakt in Sketch-Up. Uit deze informatie stellen we vervolgens de nieuwe vergunningstukken samen. Uiteindelijk wordt de eerst gekozen vorm van de bouwbegeleiding gewijzigd en vanuit de eigen organisatie aangestuurd.

Het project is een samenwerking met Kuiper&Burger advies en ingenieursbureau.

 

Casa Futura

Geplaatst op 18 januari, 2015 in Artikelen, Portfolio door Alcuin

December 2014 – Een nieuwe plek!

We kiezen ervoor om met de verhuizing een stap te maken in onze wooncarriere. Een gelijkvloerse woning met een lift past in zo’n stap. Het verschil in beschikbare oppervlakte maakt dat de stap met een actie van rigoureus opschonen gepaard moet gaan. We kiezen ervoor om bestaand meubilair aan te passen aan de nieuwe situatie. Het aan huis werken zal in de nieuwe zetting veel duidelijker aanwezig zijn. In de nomadische gedachten van ArchitectuurNomaden en de beoogde flexibiliteit gaan we dat het meubilair op wielen zetten. De inrichting kan dan aangepast worden aan het actuele gebruik.

Het idee is geboren. De schetsen zijn gemaakt. De Meubelmakerij gaat ons helpen om ons meubilair aan te passen en op maat te maken.

#architect #architectuur

Vertrouwen – Open Werkhuis | 02.08

Geplaatst op 31 juli, 2014 in 25 jaar architect, HOUSE_IV-SALE, La Scuola | Academie voor levenskunst door Alcuin

Zomertijd. Zaterdag hebben we weer ons maandelijks open werkhuis. Vol vertrouwen wachten we de ontwikkelingen af.

De kaart vertrouwen uit het deugdenproject geeft de volgende omschrijving. Vertrouwen is geloof, hoop en een positieve instelling. Met vertrouwen geloof je in iemand of iets. Je vertrouwt erop dat de juiste dingen op je pad komen, zonder te proberen ze te sturen of ze te dwingen. Je vertrouwt dat anderen doen wat ze zeggen en je geeft hun de mogelijkheid betrouwbaar te zijn. Soms is het moeilijk te blijven vertrouwen wanneer het leven je pijnlijk treft. Vertrouwen is er – in het diepst van je ziel – verzekerd van zijn dat er een leermoment is in alles wat gebeurt. Vol vertrouwen ga je mee in de stoom van het leven. Je weet dat je nooit alleen bent.

‘Vertrouwen’ is ook het 2e woord uit de reeks ’10 woorden voor het goede leven’. In de reeks hertaalde La Scuola |academie voor levenskunst het 2e gebod ‘Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben’.

De hertaling van de 10 geboden was en is een inspirerende filosofische zoektocht naar de betekenis van eeuwenoude leefregels. Als ik dit zo opschrijf realiseer ik mij dat de workshops, die ik afgelopen jaar verzorgde steeds gebracht werden onder de hertaling van het eerste woord ‘Onderweg. Laat ons reizen – maar waarheen?’ en zie ik nu dat de woorden niet alleen staan. Onderweg gaan heeft opeens te maken met vertrouwen hebben.

Ik zet de hertaling nog een keer op een rij en herken mijn leermoment;

Onderweg | Vertrouwen | Eerbied | Rust | Erkennen | Beheersing | Liefde | Vrijheid | Onthullen | Ontmoeten

Leven in cirkels…

Geplaatst op 20 juni, 2014 in Inspiratie door Alcuin

ijsselstroom_small

 

 

 

 

 

April 2013 Op de regio excursie (Bio-SciencePark Leiden) van de BNA tref ik Silvester van Veldhoven. Silvester was in 1981 mijn ‘opvolger’ in mijn stage bij A. Fokke van Duijn. Na de excursie tijdens de borrel vertelt Silvester enthousiast over het onderzoeken van de mogelijke aankoop van een oude stoomwasserij in Zutphen.

Zutphen niet helemaal onbekend terrein. In 2005 gingen we ook nog even de oude Hanzestad in na het bezoek aan het ‘plangebied’ in het kader van de ruimtelijke en financiële studie rond de destijds beoogde vijandige overname van Reesink door onze opdrachtgever. In die periode deed ik de studie Master of Real Estate aan de Amsterdam School of Real Estate (UvA) en de theorie uit de opleiding kreeg met deze opdracht opeens concrete handvaten; preferente aandelen, beschermingsstichting, voorkeursrecht, optieovereenkomst, Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA)

Dat de oude stoomwasserij in Zutphen uit 1911 een industrieel monument is staat buiten kijf. In de oriëntatiefase hebben Silvester en zijn partner Marian contact met BOEi, een expert organisatie in de herontwikkeling van industrieel erfgoed en wordt er gesproken over de oude ijzergieterij van de DRU in Ulft. In 1998 maakte ik samen met Mark Perotti vanuit Architectenbureau Van Manen plannen voor de nieuwbouw van DRU. De presentatie van de plannen was op het fabrieksterrein in Ulft. Voor het oude complex ontwikkelde BOEi destijds de eerste plannen. In een latere fase zoek ik BOEi op als de oude zeepfabriek van Bousquet in Delft op de markt komt.

Juni 2013 We bezoeken de oude stoomwasserij. Er wordt al volop gesloopt. Silvester en ik praten over de benadering van monumentenzorg Zutphen. Op dat moment werk ik aan een restauratie onder het toeziend oog van de dienst monumenten in Amsterdam. De benadering van dit industriële complex lijkt anders. Verbouwingen uit het verleden hebben een gelaagdheid achtergelaten. Die gelaagdheid is in de plannen tot leidraad gemaakt. De plannen vormen daarbij een eigentijdse toevoeging en er is daarbij respect voor de oudere lagen.

Juni 2014 Gelderland TV maakt een 7-delige documentaire over de IJsselstroom. In de tweede deel komen de nieuwe eigenaren van het koelhuis van Reesink aan het woord. Het koelhuis ligt tegenover de IJsselstroom op de andere oever. We bezoeken opnieuw de IJsselstroom en ik verbaas mij over de verbindingen, die ik opeens zie.

Wat vertelt het mij? Hebben de verbindingen betekenis? Is de cirkel al rond?

13-269 Uitponden

Geplaatst op 10 maart, 2014 in 25 jaar architect, onderhanden, Portfolio door Alcuin

De afschrijvingsperiode waarmee bij vastgoed gerekend wordt is 50 jaar. Bij woningcorporaties en andere vastgoedpartijen is er na die periode een afwegingsmoment. In de exploitatieopzet wordt er van uitgegaan dat na die fase grootschalig onderhoud/renovatie nodig is. De afweging is hierbij zelf investeren en het vastgoed in portefeuille houden of verkopen. Verkopen kan dan aan een andere partij (eventueel de gebruiker) zijn of (bij woningbouw) aan de zittende huurders, het zogenaamde uitponden.

Het plan Zuid van Berlage bestaat uit grootschalige woonblokken. Een dergelijk blok realiseren is alleen weggelegd voor financieel draagkrachtige partijen, zoals (woning)corporaties en verenigingen. Deze partijen hadden vaak een ideële doelstelling en waren toonaangevend in het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zo werd in 1910 de Algemene Woningbouw Vereniging (AWV) opgericht door sociaal-democratische voormannen uit de vakbeweging. Deze vereniging gaf opdracht voor het realiseren van het huizenblok aan de President Kennedylaan  tussen de Dintelstraat en de Maasstraat. Het een ontwerp is van Piet Kramer (samen met architect Cornelis Kruyswijk).

In de hoeksteen op de hoek met de Dintelstraat en de President Kennedylaan is een jaarsteen aangebracht ‘Zuid 1930’. Hierin kunnen we iets van de ideële doelstelling herkennen; de corporatie als de hoeder van arbeidersgezinnen uitgewerkt als een zittende boer met een lammetje in zijn armen geflankeerd door een schaap en een meisje (engel).

Net als de AWV heeft Het Oosten een voorname rol gespeeld in de geschiedenis van de Amsterdamse volkshuisvesting. In juli 2008 ontstaat uit de fusie van de twee Amsterdamse woningbouwverenigingen: de Algemene Woningbouw Vereniging (AWV) en Het Oosten Stadsgenoot.

De woningen in het bouwblok worden door Stadsgenoot ‘uitgepond’. De opgave betreft het renoveren en eigentijds maken van een appartement op de vierde woonlaag.