Mijlpalen

Geplaatst op 8th January, 2015 in 25 jaar architect, Inspiratie, Levenskunst door Alcuin

steenmannetje

 

 

 

 

 

De periode aan het eind van het jaar is er een van stilvallen, terugkijken en vooruitkijken.

De verhuizing naar Casa Futura vormt een nieuwe mijlpaal. Deze markeringen op mijn levenslijn vormen een bonte reeks van punten. Deze punten zijn alleen door terugkijken met elkaar in verbinding te brengen. Er is een diep vertrouwen dat de punten in de toekomst steeds een herkenbaar patroon zullen achterlaten.

Open Werkhuis | 05.07

Geplaatst op 2nd July, 2014 in HOUSE_IV-SALE, Inspiratie door Alcuin

Soms is vertrouwen een kleine zandstorm,

die steeds van richting verandert

je verandert van richting, maar de zandstorm volgt je

je verandert weer, maar de storm past zich aan

steeds opnieuw speel je het uit

als een onheilspellende dans met de dood

vlak voor de dageraad

 

 

Leven in cirkels…

Geplaatst op 20th June, 2014 in Inspiratie door Alcuin

ijsselstroom_small

 

 

 

 

 

April 2013 Op de regio excursie (Bio-SciencePark Leiden) van de BNA tref ik Silvester van Veldhoven. Silvester was in 1981 mijn ‘opvolger’ in mijn stage bij A. Fokke van Duijn. Na de excursie tijdens de borrel vertelt Silvester enthousiast over het onderzoeken van de mogelijke aankoop van een oude stoomwasserij in Zutphen.

Zutphen niet helemaal onbekend terrein. In 2005 gingen we ook nog even de oude Hanzestad in na het bezoek aan het ‘plangebied’ in het kader van de ruimtelijke en financiële studie rond de destijds beoogde vijandige overname van Reesink door onze opdrachtgever. In die periode deed ik de studie Master of Real Estate aan de Amsterdam School of Real Estate (UvA) en de theorie uit de opleiding kreeg met deze opdracht opeens concrete handvaten; preferente aandelen, beschermingsstichting, voorkeursrecht, optieovereenkomst, Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA)

Dat de oude stoomwasserij in Zutphen uit 1911 een industrieel monument is staat buiten kijf. In de oriëntatiefase hebben Silvester en zijn partner Marian contact met BOEi, een expert organisatie in de herontwikkeling van industrieel erfgoed en wordt er gesproken over de oude ijzergieterij van de DRU in Ulft. In 1998 maakte ik samen met Mark Perotti vanuit Architectenbureau Van Manen plannen voor de nieuwbouw van DRU. De presentatie van de plannen was op het fabrieksterrein in Ulft. Voor het oude complex ontwikkelde BOEi destijds de eerste plannen. In een latere fase zoek ik BOEi op als de oude zeepfabriek van Bousquet in Delft op de markt komt.

Juni 2013 We bezoeken de oude stoomwasserij. Er wordt al volop gesloopt. Silvester en ik praten over de benadering van monumentenzorg Zutphen. Op dat moment werk ik aan een restauratie onder het toeziend oog van de dienst monumenten in Amsterdam. De benadering van dit industriële complex lijkt anders. Verbouwingen uit het verleden hebben een gelaagdheid achtergelaten. Die gelaagdheid is in de plannen tot leidraad gemaakt. De plannen vormen daarbij een eigentijdse toevoeging en er is daarbij respect voor de oudere lagen.

Juni 2014 Gelderland TV maakt een 7-delige documentaire over de IJsselstroom. In de tweede deel komen de nieuwe eigenaren van het koelhuis van Reesink aan het woord. Het koelhuis ligt tegenover de IJsselstroom op de andere oever. We bezoeken opnieuw de IJsselstroom en ik verbaas mij over de verbindingen, die ik opeens zie.

Wat vertelt het mij? Hebben de verbindingen betekenis? Is de cirkel al rond?

Levenskunstlezing 2014 | Annemiek Schrijver

Geplaatst op 31st March, 2014 in Artikelen, Inspiratie, La Scuola | Academie voor levenskunst, Levenskunst door Alcuin

lezing2014_small

 

 

 

 

 

De Levenskunstlezing is een initiatief van La Scuola | academie voor levenskunst. De lezing wordt gehouden rond de Dag van het Leven op 21 maart. De dag waarop we het leven vieren!

Dit jaar werd de vijfde levenskunstlezing verzorgd door Annemiek Schrijver, IKON-programmamaker en schrijver. De titel was ‘Etty Hillesum en de woorden van haar leven’.

Tijdens de oorlogsjaren ontwikkelde Etty zich in een snel tempo van een jonge onzekere afhankelijke vrouw tot een zelfbewust en onafhankelijk denker, vastgelegd in ontelbare brieven. Etty schreef op 20 juni 1942 over het zien van mogelijkheden in een tijd van ongekende, mensonterende beperkingen: ‘Overal bordjes. Ze sluiten voor joden wegen af, wegen, die de vrije natuur ingaan. Maar boven dat ene stukje weg dat ons blijft, daar is de volledige hemel.’ ‘Men kan ons niets doen, men kan ons werkelijk niets doen.’ (…) ‘Ze kunnen me alles afpakken, maar mijn levenskracht pakt niemand me af.’(…) ‘Ik vind het leven mooi en ik voel me vrij.’ Dit zien van mogelijkheden, haar besef van innerlijke vrijheid is tot op de dag van vandaag een inspiratiebron voor velen: hoe geef ik mijn leven vorm ondanks de onmogelijkheden die ik op mijn pad aantref. Etty sprak in haar brieven over een innerlijke bron en ontwikkelde daarmee, zeker voor die tijd, een onorthodox godsbesef als het allerdiepste in haar.

Bij deze een korte samenvatting van de lezing waarin het citaat van Etty, Ik zal Jou helpen God, dat Jij het niet in mij begeeft.’, centraal stond. Annemiek schetste drie gedachten en spitste deze toe tot zeven kernwoorden. Het is fragmentarisch. Ter zijne tijd zal Annemiek een uitgeschreven document aanleveren, maar omdat dat nog even kan duren bij deze al vast de highlights:
  • – Hygiene van de ziel, (zelf)vertrouwen, overgave, heel worden, de mens te worden zoals je bedoeld bent, thuiskomen.
  • – Uiteindelijk in treinwagon naar Auswitsch: ‘De Here is mijn hoog vertrek.’
  • – Route om de mens te worden zoals je bedoeld bent, om je ziel te laten zingen.

Ontgiften, ontschuldigen, onthechten, ontdoen, ontmoeten, ontroeren en ontwaken.

1. Ontgiften We krijgen veel gif binnen. Steeds meer. Hoe worden we schoon? Dubbele betekenis. Franse pastor voor de zwervers Abbee Pierre. Ging de natuur in: ‘Neem tijd om de schoonheid van de wereld te aanschouwen. Men heeft ook de plicht om zich te ontgiften van haar verschrikkingen.’ Schoonheid: muziek! Vraag je af waar je als kind van genoot! Verbind je daarmee, kan tot bezieling leiden! Ontgif je.

2. Ontschuldigen Hoe komen we af van dat schuldgevoel dat ons belemmert heel te worden? Vaak voelen wij ons schuldig, of we beschuldigen een ander. Het is gezond om in de spiegel te kijken en te durven erkennen dat we misschien weleens te kort schieten tegenover anderen, onszelf, en tegenover het verlangen van onze ziel, die zingen wil in liefde en schoonheid. Soefi’s zeggen: ga door de woestijn, het dal van schuld, maar blijf daar niet staan, ga daar niet wonen! Keer terug naar het stralende, ongerepte kind in jou. Ga de mens zien als een unieke expressie van het Goddelijke. En zie God als de Heler die ons verbindt met de essentie van onszelf en van de ander. Ontschuldig je.

3. Onthechten Niet om monniken van ons te maken. Maar in de zin van leeg worden. Voor God. Wij worden nu nog meer dan in Ettys tijd aangespoord om onze begeerten te volgen. Maar daardoor raken we het contact met onze innerlijke stroom kwijt. ‘Eigendom is datgene wat op weg is naar een ander….’ Volk wat het bezittelijk voornaamwoord niet kent. Inplaats van ‘mijn kind’…’ik ben met dit kind.’ Etty en de liefde. Onthecht je.

4. Ontdoen Mannelijk doen…route volgen om een doel te bereiken. Vrouwelijk doen…ontvankelijk voor wat zich aandient. Laat het doen voortkomen uit zijn… ontvankelijk luisteren. -‘Doen door niet te doen…Met niet-doen kan men meester worden.’ (oude Chinese wijsheidsboek Tao Teh Tsing) -Loesje: ‘Ik wil niet weten wat ik laten wil worden…ik wil weten wie ik nu ben.’ -Poeh: ‘Hoe doe je dat…niets?’ ‘Nou, dat is als je op het punt staat om weg te gaan om het te gaan doen, en ze roepen dan naar je: ‘wat ga je doen?’ en je zegt: oh niets… dan ga je het doen….’ Als je niets doet, alleen maar bent, ben je klaar om werkelijk te ontmoeten.

5. Ontmoeten Procrustus: Hij stopte iedereen die hem passeerde in zijn eigen bed, om hem aan te passen aan dit meubel. Te korte benen rekte hij uit, te lange ledematen hakte hij af. We snijden de ander bij of rekken hem op, naar ons beeld. Ont-moeten: wees je bewust van het mysterie van elk mens. Werkelijke vrije aandacht. Essentie op weg naar verlichting. Er bestaat een zen-verhaal over een meesteres die op haar sterfbed was omringd door haar leerlingen. Die vroegen haar tot drie maal toe of ze nog één keer wilde vertellen wat voor haar de essentie was van de weg naar de verlichting die zij was gegaan. En tot drie keer toe antwoordde zij: ‘Aandacht!’ ‘Kun je niet 1 uur met mij waken?’, vroeg Jezus. Nou, Etty wel. Ik zou een nieuw sacrament willen invoeren, het Sacrament van de Aanwezigheid

6. Ontroeren Ontmoeten leidt tot ontroering, je tot in je wezen laten raken. Met ontferming bewogen worden. Afschuwelijk dat we ons leren schamen voor onze tranen van ontroering. Ook humor kan ontroeren. Etty schrijft over Westerbork en de mensen uit ‘de gouden bocht’. (Singel Amsterdam) Etty’s mijmering over een SS-er: “Wanneer zo’n SS-man me dood zou trappen, dan zou ik nog opkijken naar z’n gezicht en me met angstige verbazing en menselijke belangstelling afvragen: Mijn God kerel, wat is er met jou allemaal voor verschrikkelijks in je leven gebeurd, dat je tot zulke dingen komt?” Ontroering neemt je niet mee, maar brengt je bij jezelf.  Ontroering heeft meer te maken met bewustzijnsverruiming dan met sentiment.

7. Ontwaken Dat ontwaken is eigenlijk het doorbreken van het besef dat je altijd al de zee was, het geheel, terwijl je je enkel identificeerde met de golf, met het fragment.

Gedicht ‘Misverstand’ van Hein Stufkens:

Ik was te Cadzand aan het strand
getuige van een misverstand,
toen ik twee golven hoorde spreken
precies voordat ze zouden breken.
De ene riep: ‘Het is gedaan,
wij zullen hier te pletter slaan!’
De ander zei beslist: ‘Welnee,
je bent geen golf, je bent de zee.

De meesten van ons hebben van dit diepe besef van heelheid in hun leven wel eens een voorproefje gekregen: bij voorbeeld tijdens een zonsondergang aan het strand,  bij het luisteren naar muziek, door een helende ontmoeting met een ander, bij het zien van een aangrijpend kunstwerk, tijdens het maken van een wandeling in de natuur, bij een geboorte of aan een sterfbed.

Zulke ervaringen kunnen weer wegebben. Maar ze kunnen wél de aanleiding worden om systematischer te gaan oefenen, en meer ruimte in je leven in te bouwen voor je ziel. En om meer en meer gehoor te geven aan de roep van die innerlijke geliefde, die eindeloos geduldig op jouw thuiskomst wacht. De geliefde die Etty vond, zittend op bagage in die trein naar Auswitsch, met haar bijbeltje en een stukje papier: ‘De Here is mijn hoog vertrek’.

Annemiek kwam na een conservatoriumopleiding, via het presenteren van muziekprogramma’s voor radio 4, bij de omroep terecht. Gaandeweg werden haar programma’s levensbeschouwelijker. Te denken valt aan de televisieprogramma’s Copyright Mens, Alziend Oog, Het Vermoeden en de Nachtzoen. Voor de radio maakt ze op dit moment onder meer de programma’s OBA-live en Musica Religiosa. Ook schreef Annemiek diverse boeken, waaronder Rachab, Verlicht mijn nacht, Mijmeringen van een stadse pelgrim, Ik geloof het wel, en Verlicht en verlost. De laatste twee schreef ze samen met Hein Stufkens. Ze is columniste voor de tijdschriften Bres en Het Vermoeden.

Zuidplaspolder

Geplaatst op 9th March, 2014 in Archief, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Uit het archief: Zuidplaspolder

Een nieuwsbrief maakt melding van het starten van de gebiedsontwikkeling Zuidplas.

Dit soort berichten zetten je aan het denken en nodigen uit tot het doen van onderzoek naar kansen. In het archief vind ik de schetsen, die ik ten tijde van de aanloop naar de planvorming maakte voor het bedrijf waar ik toen werkzaam was. Ik herinner mij de levendige discussies en de complexiteit van de gebiedsontwikkeling.

In de folder tref ik de gekozen vier strategieën: toegankelijk maken – verbinden – transformeren – starten. Strategieën die goed aansluiten op de discussies en zienswijzen, die destijds uitgesproken werden.

De eerste belangrijke stappen lijken ondertussen concreet geworden te zijn; een fusie van de gemeenten Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel en Zevenhuizen-Moerkapelle in 2010.

En dan nu het tekenen van een overeenkomst tussen Gebiedsontwikkelingsmaatschappij Zuidplaspolder (een samenwerkingsverband van AM, Amvest, ASR, Heijmans en Woonbron), gemeente Zuidplas, Synchroon, en Thunnissen voor de ontwikkeling van ca. 1.200 woningen in Zevenhuizen-Zuid.

Voor de ontwikkeling van Zevenhuizen-Zuid, waarin de gemeente en marktpartijen allen risicodragend de grondexploitatie per deelplan zullen voeren de oprichting van een entiteit. Deze samenwerking is een nieuwe vorm van de traditionele GEM. Doordat voorafgaand aan een deelplanontwikkeling herverkaveling van gronden plaatsvindt. Daarna worden die gronden pas in de entiteit voor ontwikkeling gebracht.  Door het principe van herverkaveling bouwen alle partijen geleidelijk hun grondpositie af, ongeacht de locatie van hun grond in het plangebied.

Onzekerheid

“De uitdaging van deze tocht is de onzekerheid. Je gaat elke dag opnieuw naar een nieuwe onbekende bestemming, je hebt elke dag opnieuw die onzekerheid, je hebt elke dag opnieuw die zware rugzak. Je moet elke dag nadenken over water en eten, de route en je slaapplaats. Maar juist dit is ook wat deze voettocht tot zo’n avontuur maakt. Je bent alleen bezig met de dag zelf en ondertussen ben je eindeloos aan het stijgen en dalen in die grootse bergen, dat is toch geweldig? … “ Katja Staartjes in Hoogtelijn over haar tocht ‘Over de grens van Nepal’.

De metafoor voor de workshop De Herberg ontstond uit mijn eigen zoektocht.  Zo’n 25 jaar geleden sloot ik een periode van 7 jaar avondstudie af met een werkstuk. Het werkstuk had de naam ‘Meesterwerk’ en was een verbeelding van mijn zoektocht in het werkveld van de architectuur. De herberg vormde het rustpunt. Vanuit de herberg onderzocht ik een (fictieve) stad en de opgave die ik mijzelf daarin gesteld had  en verbeelde op die manier het recente  stuk van mijn zoektocht .

Mijn bergtochten vormde de onderliggende ervaring. Niet zo extreem als de tocht van Katja, maar ik herken wel de focus uit de bovenliggende omschrijving: de route, mijn uitrusting, de rugzak en proviand. De berghutten functioneerde als ‘de herberg’. Door het steeds maken van een andere tocht was de hut vaak onbekend. De gids zou met zijn bredere ervaring en zijn bekendheid met het gebied zijn ervaring verteld kunnen hebben, maar het was geen vraag. Er was geen keuze, geen alternatief op die plek en dus geen controle. Voor mij zit in de verrassing de charme en het avontuur.

Ook als ondernemer of manager heb je natuurlijk geen (absolute) controle, lees ik in een van de nieuwsbrieven van Extreem Productief. In het werkveld zijn er immers vaak juist domweg te veel andere invloeden. En leiding geven is té complex om zelfs maar de illusie te hebben dat je werkelijk álles wat meespeelt in eigen handen kunt hebben. Dat is het probleem met controle-freaks: om hun angst te beteugelen proberen ze alle avontuur en verrassingen uit te sluiten. Als creatief speler heb ik ervaren dat, dat helemaal niet zo productief is, integendeel. Op safe spelen is een illusie.

Geen sturing geven is de andere kant van de medaille en eigenlijk ook geen optie. Om je team goed te kunnen leiden is het belangrijk om een vorm van grip te hebben. Aan de ene kant voldoende flexibiliteit en ruimte om te reageren op wisselende omstandigheden inbrengen . Aan de andere kant de vaardigheden en ervaring hebben die het mogelijk maakt  in die omstandigheden goed te functioneren.

Het proces sturen vanuit de inhoud en ieder zijn rol laten. Goed je cirkel van invloed kennen en de energie op de juiste plek toevoegen. Wat er dan vervolgens overblijft is vaak al avontuurlijk genoeg.

Onderweg… naar de volgende herberg?

In de workshop vanuit de metafoor van de herberg verken je hoe je reageert op onzekerheid en onbekende ontmoetingen met ‘de herberg’, ‘de gastheer’, de andere ‘gasten’ en jezelf.

De workshop is ondergebracht in het programma van La Scuola | academie voor levenskunst.

Opera Mundi

Geplaatst op 9th March, 2014 in Artikelen, Inspiratie, Levenskunst door Alcuin

opera mundi

 

 

 

 

 

Raak! Het kunstwerk intrigeert en blijft mij bezig houden. Wie is precies de kunstenaar? Wat is de context van het kunstwerk? Op de naam, die de eigenaar van het werk noemde is niets te vinden. Het werk zou onderdeel uitmaken van een serie. De kunstenaar werkt of werkte in Naarden en ergens in Italië. Beperkte informatie… waarom blijf ik zoeken?

De context waarin het werk is aangeschaft, het vertelde verhaal… de verbeelding?
Een ruiterbeeld van een man met een kind op zijn rug… het materiaal van de naïeve kinderlijk verwerkte langoustine(?)… De cynische façade van de man op het paard met zijn welvaartsbuikje?

Als ik de eigenaar informeer over mijn bezig blijven komt ze terug met een folder van een galerie, die zijn werk vertegenwoordigd. Op de website van de galerie (het Cleijne Huijs in Den Haag) vind ik hem. Het werk is blijkbaar al ouder, maar ook in het nieuwe werk komt het ruiterbeeld terug.

In de toelichting verhaalt de kunstenaar over zijn levenshouding; afgekeerd en met veel introspectie. Maakt het werk onderdeel uit te maken van zijn serie “Opera Mundi”; één serie van 364 beelden die de kunstenaar beschouwt als één werkstuk? In die serie staat elke sculptuur voor één dag uit het leven (van Ivan Ivanovitch)… Fragmentarisch…. Losse cultuurfilosofische gedachten.

Haakte ik misschien op het verbeelden van die filosofische gedachten?

Europan 1

Geplaatst op 15th January, 2014 in 25 jaar architect, Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Uit het archief:

‘Time is what you‘ve made it’

Bij het terugblikken is het een hectische periode geweest. Ik herinner mij nog goed de intensieve periode van het afronden en presentabel maken van het idee. Het moest 25 jaar geleden op 15 januari ingediend worden en we hadden pas na het kerstreces besloten om het idee, dat we in de maanden ervoor bedacht hadden, door te zetten.

‘De huidige West-Europese samenleving kenmerkt zich door een groot potentieel aan vervoersmogelijkheden en bewegingsvrijheid van de individu. Daardoor heeft onze samenleving een mobile samenleving te zijn. Het tegendeel is echter waar. Het is duidelijk dat een nieuwe aanvullende woonvorm moet worden geïntroduceerd. Een soort nomadenbestaan, ingebed in de maatschappij van de toekomst. De principeoplossing komt voort uit een gedaante uitwisseling tussen reeds bestaande woonvormen: een ‘transmorfose’ tussen de traditionele woning ( terecht onroerend- of vastgoed genaamd) en de mobile woning (de caravan).’

<Prijsvraag omschrijving  overgenomen uit: Verandering van het leefpatroon en de woningbouw; uitgave met de resultaten van de eerste Europan-prijsvraag in Nederland>

Het winnende team: Bart Mispelblom Beijer, Charlotte ten Dijke,  Alcuin Olthof en Gijs Tegelberg,

De belangrijkste les, die ik overgehouden heb aan de prijsvraag was dat als je meedoet aan een prijsvraag je ook kunt winnen. Wij waren hierop niet voorbereid en werden totaal overvallen door het resultaat. Het team was een gelegenheidsteam. Ik had kort daarvoor de keuze gemaakt  zelfstandig te gaan werken om ook een deel van mijn zorgtaak voor onze dochter in te kunnen vullen. De rest van het team zat op veel belovende posities in gerenommeerde bureaus. Vragen zoals hoe maximaal gebruikt te maken van het resultaat of hoe gaat het team verder kwamen eerst na de uitslag op tafel.

In de afgelopen jaren bleek in allerlei vormen het vraagstuk door te werken. Onlangs nog zag ik bij de Conceptbouwers het project: Trailerpark.

12-260 Verbinden – bruggen bouwen

Geplaatst op 18th October, 2013 in Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Ruimte genoeg. Boven de hal op de begane grond beslaat dezelfde hoeveelheid vierkante meters de oppervlakte van de overloop. Het is een woning met een laag en een kap. De kap bepaalt in sterke mate de ruimte beleving van de overloop.

De primaire vraag gaat over de kleine spiltrap die de twee lagen met elkaar verbind. In de opzet van het huis is de trap niet als ruimtelijk element benaderd. Alleen de functionaliteit heeft een plek gekregen.

De toegevoegde carport overschaduwt de entreepui, waardoor de zijlichten nu nog maar weinig licht toevoegen aan de hal. Boven het trapgat is een lichtkoepel geplaatst.

Verder heeft het oorspronkelijke huis een organisch groeiproces doorgemaakt.

Het uitbreken van de hal naar de bovenliggende overloop lijkt een goede ingreep. De studie gaat dan nog over de trap, de verticale verbinding. De oplossing werd gevonden door de mogelijke ingreep in te kaderen; binnen het bestaande volume. Het betrekken van de direct aanliggende ruimtes was echter wel een optie, mits de functionaliteit van deze ruimten maar aanwezig bleef.

Met het uitbreken krijgt het binnenkomen aandacht en licht.  Hierbij ontstaat het gevoel van ruimte. Het uitbreken verdeelt het huis in voor en achter. Door het toevoegen van een brug worden op de verdieping voor en achter met elkaar verbonden. In de uitwerking en vormgeving wordt in de afweging steeds strakheid, eenvoud en helderheid nagestreefd.

In speels contrast met de strakke afwerking wordt de stalen trapleuning beëindigd met een sierlijke krul uit de beeldtaal van Marouska Metz.

12-262 De praktijk

Geplaatst op 18th October, 2013 in Inspiratie, Portfolio door Alcuin

Oktober een jaar geleden. “Als je de volgende keer komt, ziet het er hier heel anders uit” met deze woorden sloot mijn tandarts de jaarlijkse controle af.

Open spreekuur. In deze tijd een unicum waar ik graag gebruik van maak.  Ik ben  dit keer de enige patiënt. We raken aan de praat over de op handen zijnde verbouwing en renovatie van het pand.

De praktijk is zo’n 30 jaar gevestigd in een drive-in woning uit de 70-er jaren. De toenemende regelgeving maakte aanpassing noodzakelijk. Dit moment is gebruikt om de praktijk uit te breiden en geschikt te maken voor een extra stoel. Dit vraagt een aantal rigoureuze ingrepen.

In aanvulling op de bouwkundige tekening maak ik een ruimtelijk voorstel.

Augustus 2013. De verbouwing is uitgevoerd en er is proefgedraaid.

De trap van de begane grond werd in aanlooprichting veranderd, terwijl de verdiepingstrap in zijn oude trapgat werd gehandhaafd. Door het aanbrengen van een solar-tube (een buisvorm met reflectiemateriaal, die door de constructie wordt gevoerd) krijgt de trap nu daglicht. In de lineaire opzet wordt een tweede behandelkamer toegevoegd. Aan het eind van de lange gang wordt ook een solar-tube toegevoegd. Tussen de twee behandelkamers werd een sterilisatieruimte gemaakt. De administratieve functie heeft in de nieuwe opzet een eigen plek gekregen naast de wachtruimte.  In de wand tussen de gang en de behandelkamer wordt de spanning tussen de transparantie  en privacy opgelost door een kunstwerk van glas. De lange en doorlopende wand van de gang (de muur met de belending) vormt een harde lijn. In contrast met deze hardheid is de andere gangwand vloeiend, begeleidend… organisch. Dit vormt de inspiratie om de samenwerking met de werkplaatsGSB te zoeken. De gangwanden worden voorzien van schildwerk in de glaceer techniek. De verflagen zijn in deze techniek transparant en leveren zo een interessante, ‘rijkere’ en levendige beleving afhankelijk van het standpunt en het licht.

Door de kleuren op de werkvloer zelf te maken bestaat de mogelijkheid telkens juist die kleur te maken die op dat moment gewenst is. Het essentiële van transparante over elkaar aangebrachte kleurlagen is dat er een brug geslagen wordt naar de menselijke gezichtszin. Deze is voortdurend in beweging, op zoek naar helderheids- en kleurcontrasten en hun onderlinge samenhang . Geglaceerde oppervlakten “voeden” de ogen als het ware met iets dat identiek is aan hun eigen organisatie.