Patronen

Geplaatst op 5 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

De uitgeschreven tekst bij de begrafenis-mis voert mij terug naar een verleden.

Ambachtelijk werk was gewoon en noodzaak. De consumptiemaatschappij moest zijn opmars nog beginnen. Sokken werden gestopt, truien zelfgebreid en zomerjurkjes afgeleid van patronen in tijdschriften.

Ik zie mijn moeder gebogen over de tafel staan in gesprek met mijn oma. Als er met patronen gewerkt moest worden kwam mijn oma op bezoek. Oma was voor haar huwelijk coupeuse. Voor haar huwelijk want eenmaal getrouwd bleef de vrouw ‘thuis’ en zorgde voor het huishouden. Een meer bewerkelijk proces als heden ten dage; andijvie was een stronk, aardappelen kocht je per mud, voor appelmoes begon je bij de appel, de melkboer bracht melk aan huis en de bakker brood.

Als architect kan ik tekeningen lezen, maar waar het patroon precies voor is weet ik niet. Wel herinner ik mij het achtereenvolgende handelingen… patronen werden met een radarwieltje op transparant papier overgebracht, uitgeknipt en op stof gespeld. Dan volgde het knippen van de stof. Minimaal aan elkaar gespeld volgde de eerste passessie. Als alles viel, zoals gedacht, volgde het aan elkaar naaien van de verschillende stukken. Zou het moeilijk zijn?

Herinnering…

Geplaatst op 5 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

Herinnering aan een zeilavontuur.

De lunchroom keek uit over de Schiehaven. Terwijl ik wacht op mijn afspraak brengen de zware basaltkeien van de kadewand mij terug naar een zeilavontuur van weleer.

Mijn broertje had het geregeld. We zouden een stalen schip buitengaands brengen en omzeilen naar een van de eilanden. Er staat een flinke zuidwester. Het schip ligt op ons te wachten aan een kade met basaltkeien. Hierop ontstond de associatie. 

De schipper blijkt een nog jonge gast. Naast mijn broertje en mij is er nog één andere opstapper. Vier man voor zo’n schip…

Als we van wal steken en de zeilen hebben gehesen is de belangrijkste rol weggelegd voor de schipper in het op koers houden van het schip. Geen eenvoudige opgave op deze woelige baren. Bij het Marsdiep hebben we stroom en wind mee… het schip rolt en glijdt…

Het verschijnen van mijn afspraak doet mij terugkomen in de ruimte. 

Whauw, hoelang geleden is dit geweest?

HERINNERING & the TAILOR

Geplaatst op 4 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

“Ze komen alleen maar halen… gebruiken, ze voegen niets toe”. Boosheid en diepe verontwaardiging klinkt door in haar stem.

De ‘tailor’ woont vlak bij de ingang van de Bostan (markt-tuin) in Kuzguncuk. De Bostan is langzaam veranderd in een collectieve volkstuin en sluit hiermee beter op de veranderende leefomgeving van de bewoners. De boosheid gaat over de inwoners van ‘de andere kant’ die in de weekenden massaal oversteken en de openbare tuinen overspoelen. Haar verontwaardiging gaat over dat ze niet aansluiten op de community en zorgen voor een snel groeiende structuur van koffietentjes, winkeltjes, sap-barretjes, commerciële startups … en nu een nieuwe sfeer in de wijk beginnen te typeren.

Met het bezoek aan de tailor ronden we onze dag in Üsküdar af. In de ochtend waren we op bezoek bij de provincie en hoorden over de ambities en de plannen. Daarna liepen we vanuit Kurucesme naar beneden naar het opkomende deel vlak bij de Bosporus. De hoog tegen de heuvel gelegen ‘gecekondu’ (sloppen) hebben een schitterend uitzicht op de Bosporus. De huizen zijn van migranten, die hun huizen vaak zelf bouwden en steeds weer konden uitbreiden door het gebrek aan regelgeving. Het gebied staat onder heftige druk van stadsvernieuwingsoperaties. Het gesprek leert ons over het veranderende informele karakter van het harmonieus samenwonen en hoe de oude migranten nu weggedrukt worden door stadsvernieuwingsprojecten. 

Het beeld dat de tailor schetst is het klassieke beeld van gentrificatie; de verdringende kracht, die oorspronkelijke bewoners eruit drukt en zo plek biedt aan duurder, groter en meer… om na verloop van (soms lange) tijd weer terug te keren naar waar het begon. De tailor verhaalt over waar het voor haar mee begon; de vernieuwing van de straat. Daarmee vallen er charmante rauwe randjes weg en ontstaat de uitnodiging voor anderen om te proeven van de unieke en gemoedelijke sfeer. Dat dit mechanisme zichzelf te niet doet hoort bij de karakteristiek. In de studio van de tailor is de woon- en werkruimte gecombineerd. Ons reisgezelschap vult de kleine ruimte… er zijn niet genoeg stoelen. In haar interieur vind ik herkenning. 

Bij het leeghalen van het ouderlijk huis nam ik uit de ladenkast vol met naaigerei een paar van de houten klosjes mee, waarop in verschillende kleuren nog het garen. Opeens zie ik mijzelf weer zitten aan de andere kant van de tafel. Tegenover mijn moeder die druk in de weer is met haar naaimachine. Het breken van de draad, het opnieuw opspannen, het er uithalen van de spelden… het snorren van de machine. 

Eerste hulp…

Geplaatst op 4 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

Bij het leeghalen van het ouderlijk huis kom ik hem tegen; de oude EHBO-kist van mijn vader. Al lang niet meer in gebruik maar er blijken herinneringen aan te zitten.

Mijn vader was leraar lichamelijke opvoeding; gymleraar.

Bij het bekijken van de kist zie ik de ambachtelijkheid. Dit is een uniek gemaakt exemplaar. De consumptiemaatschappij had haar opkomst nog niet gemaakt en een EHBO-kist hoorde vast nog niet tot de standaarduitrusting van een school of huishouden. Deze kist had een plek in de gymzaal en later achter in de auto van mijn vader.

Tijdens onze werkweek aan de stadsmaquette zat achter in de ruimte een medewerker van de gemeentewerf de oranje EHBO-kits uit de vuilniswagens bij te werken. Alles in zo’n kit is tegenwoordig voorzien van een houdbaarheidsdatum; een geaccepteerd fenomeen.

In de kist van mijn vader zaten de vette watten gewoon in een verpakking van vetvrijpapier. De pleister kende maar een uitvoering… die van wat we tegenwoordig ‘classic’ noemen. Misschien kwam eerste hulp toen vaker voor en hoefde het materiaal geen datum te hebben. Of zou er een andere oorzaak zijn?

#regelgeving # consumptiemaatschappij #marketing #verdienmodel

Slow Travelling

Geplaatst op 4 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

Making a journey by traveling to Istanbul.

Het verschil tussen reizen en trekken is vrij groot. Als je trekt ga je naar het noorden of zuiden in de veronderstelling dat je daar arriveert: zonder dat je weet hoe en wanneer. Als je reist ga je waarschijnlijk een half jaar van tevoren naar het reisbureau, pak je een glossy en weet je precies waar je naar toe gaat, wat je aantreft en wat je mee moet nemen.

Om de afstand van zo’n 3.000 km te beleven zocht ik een oude vriend op die handelt in planten voor de Turkse markt. Iedere week vertrekken er van de veiling in Naaldwijk een of meerdere vrachtwagens vol richting Istanbul. Ik vraag hem of ik mee kon reizen met de vrachtwagen.

Istanbul is een metropool met formeel 17 miljoen inwoners. Formeel, omdat er zich ook nog een groep van zo’n 6 miljoen illegale bewoners bevindt in de stad. De trek naar de grote steden is hierbij een bekend fenomeen, dat aangevuld wordt met vluchtelingen uit de oorlogsgebieden van o.a. Syrië. In ons studie-, werkbezoek is de immigratie een programmapunt.

De reis op de vrachtwagen gaat natuurlijk wel de andere kant op als deze vluchtelingen stroom. Dat ons reisgezelschap uiteenvalt in verschillende manieren van reizen maakt het mogelijk om iets te voelen van wat deze mensen op hun vlucht moeten meemaken. Je bent samen en hebt eenzelfde reisdoel, maar je reist niet met elkaar. De telefoon blijkt een belangrijke factor om onderweg met elkaar in verbinding te blijven.

Eerst bij aankomst in Naaldwijk wordt mij de situatie duidelijker. De handel is verkocht en wordt opgehaald vanuit Istanbul door een Turkse transporteur. De Turkse chauffeur blijkt geen Engels te spreken en de tocht gaat door het rijtijdenbesluit zo’n drie dagen en nachten duren. Eerder maakte ik een vergelijkbare vrachtwagenreis richting Italië en kon mijn bijdrage doen door een stuk te rijden. Het kunnen communiceren was daarin achteraf een belangrijke parameter. Ik herinner mij nog goed hoe de tussen- en voorschakelingen werden uitgelegd. Daarin ontstond het vertrouwen om de grote combinatie te sturen.

De vergelijking met de vluchteling werd aangevuld met het niet kunnen communiceren. Mijn vriend als handelaar bemoeit zich niet met het transport en kon realiseerde ik mij nu ook niet een nauwkeurig beeld schetsen van de reis.

Ik geef mijn tas af, die ergens in de vrachtwagen verdwijnt en klim aan boord.

#IT2019  #ArchitectuurNomaden #StudioPolat

Beeldblog week 18

Geplaatst op 4 mei, 2020 in Perskamer door Alcuin

Beeldblog week 17

Geplaatst op 25 april, 2020 in Perskamer door Alcuin
Een overzicht in beelden van de werkweek. Spelregel: Ieder beeld is op die dag gemaakt.

Beeldblog week 16

Geplaatst op 19 april, 2020 in Perskamer door Alcuin

Beeldblog week 15

Geplaatst op 11th april, 2020 in Perskamer door Alcuin

Het formaat van het beeld maakt het nodig bij het maken van de foto rekening te houden met een bewuste beelduitsnede. Schoonheid, compositie, leesbaarheid van het beeld en helderheid zijn factoren die meespelen in de selectie van de beelden. De bepalende spelregel is dat het beeld ook op de dag gemaakt moet worden. Licht en schaduw zijn die van het moment.

Revival van de beeldblog

Geplaatst op 6 april, 2020 in Perskamer door Alcuin

Zomertijd 2020. Ik laat de beeldblog herleven in deze bijzondere tijd. COVID19 houdt de wereld in zijn greep. In Nederland resulteert dit in sociale onthouding, zoveel mogelijk (digitaal) thuiswerken, (publieke) ontmoetingsplekken gesloten en de meeste winkels ook.

Devies is: Blijf thuis!

Het idee van de beeldboog ontstond destijds uit de opmerking dat ik als architect anders naar dingen kijk. Een beeld ontstaat op de werkdag en vormt zo een verslag in de tijd. De vijf werkdagen vormen de week. Het weeknummer markeert de week in het jaar.